Mooie woorden

Je kunt van alles verzamelen in het leven. En dat doe ik dan ook veelvuldig. Houten kistjes,die later worden omgetoverd tot Koesterkistjes, vintage stofjes, kralen in allerlei soorten en maten, mooie papiersoorten en alle bruikbare schatten die er zoal op straat te vinden zijn (lees alles daarover in een eerder blog); je kunt er niet genoeg van op voorraad hebben. Het komt dan ook regelmatig voor dat ik word opgebeld door een vriend/vriendin die zegt: ik ben op zoek naar een klein houten doosje/een lapje stof met oranje vintage motief/een rode kraal met gele stipjes of vul maar in en voordat ik naar de winkel ga, vraag ik eerst even of jij misschien zoiets hebt. Meestal blijkt er dan inderdaad iets tussen te liggen dat nagenoeg voldoet aan de omschrijving van het gezochte object.

Van Dale

Maar iets heel anders, minder tastbaars, dat ik ook graag verzamel, zijn mooie woorden. Ik heb altijd erg gehouden van vooral de Nederlandse taal. Als ik ergens een mooi woord lees of hoor, dan schrijf ik het op in mijn notitieboekje en later schrijf ik ze dan in mijn grote Mooie-Woorden-Boek.
Daarin verzamel ik mijn woorden en vorm ik zinnen, die later verwerkt worden in de teksten en gedichten die ik schrijf.

Wat misschien als een rare gewoonte kan worden gezien, is dat ik graag door een woordenboek blader en lees. Ik ben dan ook de trotse bezitter van een Van Dale woordenboek uit 1985, dat ik regelmatig door mijn handen laat gaan. Een tijdje geleden wist een vriend mij zelfs te verblijden met nóg twee uitgebreidere exemplaren, zodat ik nu, wanneer ik daar behoefte aan heb, de geur kan opsnuiven van laat twintigste-eeuws papier met rijen vetgedrukte woorden met tekst en uitleg.
Heerlijk.

Klank en ritme

Waarom bepaalde woorden mij opvallen of treffen is niet altijd uit te leggen, maar ik ga het proberen. Soms is het puur de betekenis van een woord die mij raakt. Soms is het de klank of het ritme. Soms het gevoel dat het woord bij mij oproept.
Zoals het woord melancholie. De zachtheid van de klank. Het gevoel van een lichte zwaarheid die over je heen valt bij het lezen van dit woord. Bij zo’n woord begin ik gelijk te mijmeren. Daar houd ik ook zo van. Van het woord mijmeren – ook van het mijmeren zelf trouwens, maar dat terzijde. De twee mm-en erin en dat het woord begint met mij, wat mij het gevoel geeft dat het zich ook vaak in mijn eigen hoofd afspeelt.

Nog meer woorden

Feeëriek vind ik heel erg sprookjesachtig klinken. Ik ervaar er weelderige kleuren bij en iets met vleugeltjes.
Het woord verrukkelijk vind ik dan visueel weer interessant met de dubbele rr-en en k’s.
Oogopslag, vervoering, samenspraak, en dagdroom zijn mooi vanwege de herhaling van de beginletter. Het spreekt zo lekker uit.

Woorden als vederlicht, zinderend, lyrisch, ragfijn en ontluiken geven met hun klank direct weer wat hun betekenis is. Je ziet het gewoon voor je, het woord zelf verbeeldt.
En dan zijn er nog woorden die je niet gauw meer hoort, omdat ze niet meer in de mode zijn, zoals schalks, minnekozen, weemoed en zinnebeeld. Jammer, maar ik gebruik ze ook niet dagelijks hoor.

Dat ene woord

Zo breng ik dus vaker tijd door met mijn Van Dale, bladerend tot ik weer eens volledig in vervoering raak van een prachtig woord. Ze geven mij inspiratie, die mooie woorden. En ze geven mij ook beelden. Beelden die ik weer vorm kan geven in mijn werken. En door die beelden ontstaan weer woorden en zinnen in mijn hoofd. Associëren, vormen en uitbeelden.

Mocht je dus, naast dat kleine stukje weelderige bloemenbehang of dat ene ronde koperen knoopje, op zoek zijn naar een prachtig woord, dan kun je ook gerust bij mij aankloppen. Wie weet zit dat ene bijzondere woord voor jou wel tussen mijn verzameling.
En als dat niet zo zou zijn, dan laat ik je misschien wel even door mijn kostbaar gekoesterde Van Dale uit 1985 heen bladeren.

 

Een deel van mijn verzameling woorden heb ik verwerkt in mijn werk Woordenschat. Het bestaat uit een doosje met daarin porseleinen regels met mooie woorden erin gedrukt. Je kunt het elders op mijn website bekijken.

Het Notitieboekje

Ik ben een ongelooflijke liefhebber van Het Notitieboekje. In alle soorten en maten, met printjes, effen, groot of klein mét of zonder lijntjes. Het mag allemaal. Ik ben verslingerd aan al dat mooie papier. In mijn kast ligt dan ook een behoorlijke verzameling notitieboekjes geduldig te wachten. Te wachten om beschreven, beklad en benut te worden.

Papier, ik houd er gewoon van. Ik raak er nooit op uitgekeken. En dan met zo’n heerlijke, het liefst blauwe – ik weet ook niet waarom – over het papier glijdende balpen mijn gedachten toevertrouwen aan de bladzijden.

Geur opsnuiven

Beginnen aan een nieuw, vers notitieboekje is wel een momentje moet ik zeggen. Het openvouwen, voelen hoe dik of glad het papier is, hoe de bladzijden bladeren. Ik moet zelfs bekennen dat ik ook vaak even de geur opsnuif van het nog onbezoedelde papier.

En dan komt het: de eerste bladzijde beschrijven.

Op de eerste bladzijde moet écht iets belangrijks staan, iets moois, iets gedenkwaardigs, zodat bij het openslaan van het notitieboekje je meteen weet: dit is een bijzonder document. Hier staat iets dat ik écht moet onthouden, anders had ik het natuurlijk nooit zo prominent op de eerste verse bladzijde gezet.

Uiteraard ga ik mijn eerste pagina niet volschrijven met zoiets triviaals als: de badkamer poetsen of de vaatwasser nog uitruimen. Overigens hoef ik dat laatste eigenlijk sowieso nooit te doen, omdat mijn lief zich deze taak al lang geleden heeft toegeëigend, maar dit even terzijde.

Nee, er staat een Heel Belangrijk Iets op de eerste bladzijde.

Stel dat iemand mijn notitieboekje openslaat. Dan is het natuurlijk heel erg fijn als diegene denkt: dit boekje gaat écht ergens over, hier staat iets van betekenis. Niet dat ik iemand ook daadwerkelijk zou laten rondsnuffelen in mijn wanordelijke notities, het zou voelen als een bezichtiging van de binnenkant van mijn hoofd en die chaos zou ik iedereen willen besparen.

Floppy disk

Iedere dag sleep ik mijn notitieboekje met mij mee. Alles wat er in mij opkomt schrijf ik op. Natuurlijk geen banale dingen als ‘dadelijk een kopje thee zetten’, dat lukt mij echt nog wel, maar wel alle dingen die ik nog moet doen of wens te onthouden.

Ik schrijf gedachten op, maak kleine schetsen, noteer creatieve ideeën. Er rolt een nieuwe zin uit van een gedicht waar ik aan bezig ben. Maar ook gewone alledaagse dingen belanden in mijn notitieboekje. Een mailtje dat ik nog moet versturen, dat ik nu toch echt voor een leesbril naar de opticien moet gaan of dat ik nieuwe shampoo nodig heb. Want aangezien de omvang van mijn kortetermijngeheugen nog niet een tiende van de klassieke floppy disk bevat, is mijn notitieboekje meer dan onmisbaar. Mij helpt het in ieder geval om meer vat te hebben op mijn gedachten. Als ik het heb opgeschreven dan is het uit mijn hoofd en hoef ik er niet alsmaar mee te blijven rondlopen, mijn hoofd is al zo vol.

Korte aantekeningen of uitgebreide essays, mijn notitieboekje trotseert het allemaal.

Opgelost

Doorstrepen is ook een belangrijke handeling in mijn boekje. Doorstrepen is heerlijk. Het betekent dat een taak is afgerond, een probleem is opgelost, een prangende vraag is beantwoord. Al moet ik eerlijk toegeven dat ik ook geregeld iets doorstreep omdat het, door het verstrijken van de tijd, niet meer van toepassing is. Dat het zichzelf heeft opgelost, zeg maar.

In praktijk blijkt dat de eerste bladzijde van mijn notitieboekje vaak leeg blijft, bij gebrek aan die hele interessante, gedenkwaardige aantekening. Het komt een enkele keer voor dat ik, nadat ik al minstens twintig bladzijden beklad heb, toch nog gauw even iets Heel Belangrijks van Memorabele Aard op de eerste blanco pagina neerschrijf. Je weet immers nooit of er iemand op een onbewaakt moment een onweerstaanbare, nieuwsgierige drang voelt om mijn notitieboekje even open te slaan en een glimp op te vangen van het binnenste van mijn hoofd.

Dan staat er toch maar mooi die ene bijzondere notitie op mijn eerste verse bladzijde.

Een verroeste spijker

Al zolang ik mij kan herinneren, raap ik van alles en nog wat op van straat. Verweerde stukjes hout, platgetrapte metalen voorwerpen of kromme verroeste spijkers. Ik zie er wat in. Voor de meeste van jullie is het oude troep, wat het natuurlijk ook gewoon is. Maar ik zie de meest prachtige bestemmingen voor mijn verzamelde objecten en noem ze dan ook liever, om de term ‘rotzooi’ te vermijden, ‘objet trouvé’. Letterlijk uit het Frans vertaald, betekent objet trouvé: gevonden voorwerp. In de kunst betreft het een alledaags voorwerp dat samen met andere materialen verwerkt wordt in een assemblage. Een assemblage is dan weer het kunstwerk dat ontstaat door het bij elkaar voegen van de verschillende voorwerpen en materialen.

Potentieel kunstwerk

Af en toe levert mijn vindingrijkheid ook gênante situaties op of vereisen mijn acties enige opheldering. Bijvoorbeeld in de kleutertijd van mijn dochters, die toen als kleine wereldreizigers de omgeving om hen heen ontdekten. Zoals het een pedagogisch verantwoorde moeder betaamd riep ik tijdens menig wandeling: “Niks van de straat oprapen!”. Uiteraard kreeg ik algauw als weerwoord: ”Maar mama, dat doe jij toch ook?” Tja, daar sta je dan met je opvoedregels. Dan maar overstappen op “geen vingers in je mond stoppen” en “goed de handjes wassen als je thuiskomt”. Het leverde wel een bonte verzameling aan gevonden voorwerpen op, al kostte het nog enige moeite mijn dochters ervan te overtuigen dat ik niet in elk takje een potentieel kunstwerk zag.

Opmerkingen incasseren

Ook vergeet ik nooit de eerste date met mijn huidige lief, los van dat het ook een zeer geslaagde date was, gezien het feit dat hij nog steeds mijn lief is. Blijkbaar voelde ik mij ontspannen genoeg om zomaar mijn eigen zelf te zijn die avond en op weg naar het filmhuis, zonder erbij na te denken, raapte ik een groot stuk hout met omgebogen spijkers en andere metalen uitsteeksels op uit de goot en liet deze zo mijn tas inglijden. “Wat doe jij nou?” hoorde ik naast mij, waarop ik meteen terug de realiteit in zoefde en mij ervan bewust werd dat dat misschien niet het meest gangbare gedrag is op een eerste date. Het is wellicht overbodig te vermelden, dat ik op menig date die hierop volgde, opmerkingen moest incasseren als: “denk maar niet dat ik deze oude pallet/boomstronk/verroeste fietsframe/half verrotte deurpost voor je mee ga nemen”.

Verhalen

Maar terug naar mijn prachtige verzameling gevonden schatten. Ze doen iets met me. Er gebeurt iets in mijn hoofd. Mijn kijk op de wereld om mij heen in combinatie met een zeer fantasierijke geest, zorgt ervoor dat er verhalen in mijn hoofd ontstaan. Verhalen die ik vertaal in beeld, vorm, kleur en emotie. Mijn gevonden schatten krijgen een nieuwe betekenis en door het kijken, combineren, samenvoegen en monteren laat ik mijn verhaal ontstaan. Hoe uit deze verhalen mijn werken tot stand komen, zal ik in een volgend blog vertellen.

Op deze manier zal ik altijd blijven kijken naar de wereld en altijd troep op blijven rapen van straat. Vaak loop ik zelfs een stukje terug om dat kleine juweeltje toch maar op te rapen en toe te voegen aan mijn verzameling.

Maar hé…ik help het milieu ook een klein beetje met mijn vergaaracties.

Vergeef mij

Dus mocht ik je zijn tegengekomen op straat en ben ik straal langs je gelopen zonder je te groeten? Vergeef mij dan; de kans is erg groot dat ik, met mijn blik naar de grond gericht, speurend naar wonderschone schatten voor een volgend met liefde samengesteld kunstwerk, jouw vriendelijke glimlach niet hebt opgemerkt.